การประเมินความพึงพอใจในชีวิต (Satisfaction with Life Scale) คืออะไร?
ความสุขของมนุษย์เป็นเรื่องที่ลึกซึ้งและมีความเป็นปัจเจกสูง (Subjective) สิ่งที่ทำให้คนหนึ่งมีความสุขอาจไม่ได้ทำให้แก่อีกคนหนึ่งมีความสุขเสมอไป ด้วยเหตุนี้ นักจิตวิทยาชื่อดัง Ed Diener จึงได้พัฒนาเครื่องมือที่เรียกว่า Satisfaction with Life Scale (SWLS) ขึ้นมาในปี 1985 เพื่อใช้วัดความพึงพอใจในชีวิตแบบองค์รวม โดยให้ผู้ประเมินใช้เกณฑ์หรือมาตรฐานของตนเองเป็นตัวตัดสิน
ทำไมเครื่องมือนี้จึงเป็นที่นิยมระดับโลก?
แบบประเมิน SWLS ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในวงการจิตวิทยาเชิงบวก (Positive Psychology) เพราะมีข้อคำถามที่สั้น กระชับ เพียง 5 ข้อ แต่สามารถสะท้อนภาพรวมของความรู้สึกที่บุคคลมีต่อชีวิตของตนเองได้อย่างแม่นยำ เครื่องมือนี้ไม่ได้ถามถึงอารมณ์ชั่ววูบ (เช่น วันนี้คุณอารมณ์ดีหรือไม่) แต่ถามถึง การประเมินภาพรวม (Cognitive Judgment) ของชีวิตที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน
การตีความหมายของคะแนน
เมื่อคุณทำแบบประเมินเสร็จสิ้น คะแนนรวมจะอยู่ระหว่าง 5 ถึง 35 คะแนน ซึ่งสามารถแปลความหมายได้ดังนี้:
- 31-35 คะแนน (พึงพอใจอย่างยิ่ง): คุณรักชีวิตของตัวเองอย่างมาก รู้สึกว่าทุกอย่างเป็นไปตามที่หวังและมีความสุขอย่างแท้จริง
- 26-30 คะแนน (พึงพอใจ): โดยรวมแล้วชีวิตของคุณดีมาก แม้จะมีบางสิ่งที่ยังอยากปรับปรุง แต่คุณก็มีความสุขกับสิ่งที่มีอยู่
- 21-25 คะแนน (พึงพอใจเล็กน้อย): ชีวิตโดยทั่วไปถือว่าดี แต่อาจมีบางเรื่องหรือบางด้านที่คุณยังรู้สึกว่าสามารถดีกว่านี้ได้อีก
- 20 คะแนน (เป็นกลาง): คุณไม่ได้รู้สึกแย่ แต่ก็ไม่ได้รู้สึกพึงพอใจเป็นพิเศษ ชีวิตดำเนินไปเรื่อยๆ
- 15-19 คะแนน (ไม่พึงพอใจเล็กน้อย): เริ่มมีบางปัญหาในชีวิตที่คุณรู้สึกกังวลหรือไม่สบายใจ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความสุขโดยรวม
- 10-14 คะแนน (ไม่พึงพอใจ): คุณอาจกำลังเผชิญกับช่วงเวลาที่ยากลำบาก หรือมีความขัดแย้งในชีวิตที่ต้องได้รับการแก้ไข
- 5-9 คะแนน (ไม่พึงพอใจอย่างยิ่ง): คุณรู้สึกผิดหวังกับสภาพชีวิตในปัจจุบันอย่างมาก เป็นสัญญาณว่าคุณอาจต้องการความช่วยเหลือ หรือต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตครั้งใหญ่
เราจะเพิ่มความพึงพอใจในชีวิตได้อย่างไร?
หากคะแนนของคุณไม่อยู่ในระดับที่คุณหวังไว้ ไม่ต้องกังวล ความพึงพอใจในชีวิตสามารถเปลี่ยนแปลงและพัฒนาได้เสมอ ลองเริ่มต้นจากการ ฝึกฝนความรู้สึกขอบคุณ (Gratitude) มองหาสิ่งดีๆ รอบตัวแม้เพียงเล็กน้อยในแต่ละวัน ตั้งเป้าหมายที่มีความหมายต่อตัวคุณเอง (Purpose) และใช้เวลาที่มีคุณภาพกับคนที่คุณรัก การปรับมุมมองเพียงเล็กน้อยอาจช่วยให้คะแนนความพึงพอใจในชีวิตของคุณเพิ่มสูงขึ้นในอนาคต