DIO (Days Inventory Outstanding) คืออะไร?

Days Inventory Outstanding (DIO) หรือระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย (บางครั้งเรียกว่า Days Sales of Inventory - DSI) คือ ตัวชี้วัดทางการเงินที่บอกให้รู้ว่า โดยเฉลี่ยแล้วธุรกิจใช้เวลากี่วันในการเปลี่ยนสินค้าคงคลัง (Inventory) ให้กลายเป็นยอดขาย (Sales) หรืออีกนัยหนึ่งคือ "สินค้าค้างอยู่ในโกดังนานกี่วันก่อนจะถูกขายออกไป"

สูตรการคำนวณ DIO

การคำนวณ DIO นิยมใช้สูตรดังนี้:

• Average Inventory: สินค้าคงคลังเฉลี่ย คำนวณจาก (สินค้าคงคลังต้นงวด + สินค้าคงคลังปลายงวด) / 2
• COGS (ต้นทุนขาย): ต้นทุนของสินค้าที่ขายออกไปแล้วในช่วงเวลานั้น

วิเคราะห์ผลลัพธ์ DIO

DIO ต่ำ (Low DIO): โดยทั่วไปถือว่าเป็นสัญญาณที่ดี แสดงว่าสินค้าขายออกเร็ว ไม่ค้างสต็อกนาน ธุรกิจมีสภาพคล่องสูง ลดความเสี่ยงจากสินค้าล้าสมัย (Obsolescence) และประหยัดค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บ (Holding Cost) อย่างไรก็ตาม หาก DIO ต่ำเกินไป อาจเสี่ยงต่อภาวะสินค้าขาดสต็อก (Stockout) ทำให้เสียโอกาสในการขาย

DIO สูง (High DIO): มักเป็นสัญญาณเตือนว่าธุรกิจเก็บสต็อกมากเกินไป หรือยอดขายเริ่มตกลง ทำให้มีเงินทุนจม (Tied-up Capital) อยู่ในโกดัง สินค้าอาจเสื่อมสภาพหรือล้าสมัยได้ง่าย (เช่น สินค้าแฟชั่นหรืออิเล็กทรอนิกส์)

หมายเหตุ: ค่า DIO ที่เหมาะสมจะแตกต่างกันไปตามแต่ละอุตสาหกรรม (Industry Benchmark) เช่น ธุรกิจซุปเปอร์มาร์เก็ตขายของสดจะมี DIO ต่ำมาก (เพียงไม่กี่วัน) ในขณะที่ธุรกิจขายเครื่องจักรขนาดใหญ่ หรือรถยนต์ อาจมี DIO ที่สูงหลักร้อยวัน

DIO สำคัญต่อธุรกิจอย่างไร?

DIO เป็นหนึ่งในสามองค์ประกอบสำคัญของการคำนวณ วงจรเงินสด (Cash Conversion Cycle - CCC) (ร่วมกับ DSO และ DPO) ผู้บริหารคลังสินค้าและนักวิเคราะห์การเงินมักใช้ตัวเลขนี้ประเมินประสิทธิภาพการจัดการสินค้าคงคลัง (Inventory Management Efficiency) หากธุรกิจสามารถปรับลด DIO ลงได้ในระดับที่พอดี จะช่วยเพิ่มกระแสเงินสดอิสระ (Free Cash Flow) กลับเข้าสู่ธุรกิจได้อย่างมหาศาล

อ้างอิง: ทฤษฎีการจัดการคลังสินค้า (Inventory Management) และการวิเคราะห์อัตราส่วนสภาพคล่อง (Liquidity Ratios)